Bên cạnh nguồn thu từ hoạt động môi giới và tự doanh, doanh thu cũng như lợi nhuận của các công ty chứng khoán (CTCK) còn được đóng góp khá lớn bởi hoạt động cho vay ký quỹ (margin) nhà đầu tư. Thông thường, khi thanh khoản thị trường ở mức thấp, sẽ ảnh hưởng tới cho vay margin cũng lợi nhuận mảng này của các CTCK.

Những tháng đầu năm, thanh khoản duy trì ở mức thấp. Trong quý II/2019, tổng khối lượng giao dịch riêng trên sàn HoSE đạt 9,95 tỷ cổ phiếu, tương ứng giá trị giao dịch đạt trên 232 tỷ đồng, giảm 5,7% về khối lượng và 1,7% về giá trị so với quý I/2019. Còn nếu so sánh với cùng kỳ năm trước, tổng khối lượng giao dịch giảm 14,2%, còn giá trị giao dịch giảm đến 40%.

Tổng khối lượng giao dịch sàn HoSE

Tổng khối lượng giao dịch sàn HoSE. Đơn vị: Triệu cổ phiếu

Dù thanh khoản sụt giảm nhưng dư nợ cho vay của 53 CTCK tăng mạnh lên mức hơn 54.700 tỷ đồng (hơn 2,3 tỷ USD) tính tới 30/6/2019, tăng 8,6% so với cuối quý I/2019, 17% so với cuối năm 2018 và tăng đến 27% so với cuối quý II/2018.

Chứng khoán SSI vẫn duy trì vị trí dẫn đầu cả về dư nợ cho vay với 6.287 tỷ đồng, tăng 5% so với quý I và 6,9% so với cùng kỳ năm trước.

Cùng với việc margin của các công ty chứng khoán top đầu tăng, margin tăng mạnh đến từ việc các công ty chứng khoán có vốn ngoại đã tận dụng nguồn vốn dồi vào từ tập đoàn mẹ để tăng cho vay. Các công ty này liên tục tăng vốn điều lệ trong vòng môt năm trở lại đây giúp tăng mạnh dư địa cho vay margin để cạnh tranh với nhiều CTCK nội.

Cụ thể, vị trí số 2 trong các CTCK có dư nợ cho vay margin hàng đầu thị trường là Mirae Asset (MASC) có khoản dư nợ cho vay tại thời điểm kết quý II lên đến 5.000 tỷ đồng và chỉ đứng sau SSI, tăng 40% so với đầu năm và gấp 2,7 lần cùng kỳ năm ngoái. Khoản này của KIS Việt Nam (KISVN) và KB Việt Nam (MSI) lần lượt 2.526 tỷ đồng và 2.078 tỷ đồng, tăng lần lượt 27,4% và 81% so với đầu năm, tăng 94% và 325% so với cùng kỳ.

Hiện tại, mặt bằng lãi suất cho vay của các CTCK trong khoảng 12 – 14%/năm. Nhà đầu tư cũng có thể hưởng lãi suất thấp hơn nếu đáp ứng được một số yêu cầu của CTCK.

-1925-1564997874.png

Biến động các khoản cho vay của 15 CTCK hàng đầu. Đơn vị: Nghìn tỷ đồng.

CTCK vẫn tăng lãi từ cho vay margin

Thống kê khoảng 53 CTCK, phần lãi từ các khoản phải thu đạt đến 1.595 tỷ đồng, tăng 19% so với quý I và 13% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 6 tháng khoản này đem về cho các CTCK hơn 2.936 tỷ đồng, tăng 6% so với cùng kỳ.

Biến động phần lãi từ các khoản cho vay và phải thu của 15 CTCK lớn nhất

Biến động phần lãi từ các khoản cho vay và phải thu của 15 CTCK lớn nhất. Đơn vị: Tỷ đồng

Chứng khoán SSI tiếp tục dẫn đầu nguồn thu lãi từ các khoản cho vay và phải thu của đạt 178 tỷ đồng. Lũy kế 6 tháng đầu năm khoản này đạt trên 335 tỷ đồng.

3 CTCK có vốn ngoại khác là KIS Việt Nam, KB Việt Nam và Yuanta Việt Nam (FSC – YSVN) có sự cải thiện đáng kể so với cùng kỳ. Lãi từ hoạt động này của KIS đạt 52 tỷ đồng, tăng 28% so với quý I và 80% so với cùng kỳ. Tương tự, KB Việt Nam ghi nhận 48 tỷ đồng ở hoạt động này, tăng 40% so với quý I và 159% so với cùng kỳ. Mức tăng của Yuanta Việt Nam cũng là 27% so với quý I và 222% so với cùng kỳ.

Mức ký quỹ ban đầu hiện tại theo quy định là 50% (nhà đầu tư có 100 triệu đồng được vay tối đa 100 triệu đồng) nhưng một số CTCK hiện có nhiều sản phẩm với mức vay thực tế cao hơn.